Je bent hier: Home » Samenwerken & Organiseren » Hoe kun je het onvoorzienbare voorzien?

Hoe kun je het onvoorzienbare voorzien?

Hoe kun je het onvoorzienbare voorzien?

Stel je hebt een lief nichtje en je wil dat zij jouw nalatenschap krijgt, maar dan moet ze wel voor jouw kanariepietje zorgen. Op het moment dat je nichtje deze ‘last’ niet goed nakomt, kan het zo maar zijn dat ze alles weer moet inleveren. Soms liggen de zaken iets ingewikkelder, zoals bij de lastbepaling van de nalatenschap van Isabella Stewart Gardner in Boston bijvoorbeeld.

Deze Isabella (1840-1924) was een groot kunstliefhebber. In 1891 kreeg ze een aanzienlijke erfenis van haar vader. Met dat geld verzamelde ze in rap tempo een kunstcollectie van vooral Europese topstukken. In 1896 liet ze in Boston een museum voor haar kunstverzameling ontwerpen. Het Palazzo Barbaro a San Vidal in Venetië diende hierbij als inspiratiebron voor architect Willard T. Sears. Het museum opende in 1903 zijn deuren. De collectie omvat naast schilderijen en beeldhouwwerken ook wandtapijten, meubels, textiel, keramiek, tekeningen, manuscripten, zeldzame boeken en juwelen.

Museum bij kaarslicht

Een bezoek aan het Isabella Stewart Gardner Museum kan ik van harte aanbevelen. Ik zou daarvoor wel een heldere dag uitkiezen. Isabella heeft haar volledige collectie namelijk aan de gemeente Boston nagelaten onder de last dat er geen significante wijzigingen mogen worden aangebracht. Wanneer de gemeente in strijd met deze last zou handelen, komt de collectie te vervallen aan Harvard. Op het moment van haar overlijden was elektriciteit nog geen vanzelfsprekendheid en werden haar kunstschatten met kaarslicht verlicht. Toen de gemeente Boston op elektrisch licht wilde overstappen heeft de rechter bepaald dat een last in de gang des tijds moet worden uitgelegd. Sindsdien is elektrische verlichting in het museum toegestaan, maar het licht mag niet sterker zijn dan… jawel kaarslicht!

Veranderde omstandigheden

De Haagse Rembrandtkenner en begenadigd kunstverzamelaar Abraham Bredius (1855-1946) had in zijn testament een vergelijkbare bepaling laten opnemen. Zijn collectie kwam toe aan de gemeente Den Haag op voorwaarde dat zijn kunstschatten altijd in zijn woonhuis aan de Haagse Prinsengracht zouden blijven. Rond Bredius’ voormalige woonhuis trad echter verpaupering op en het museum werd nauwelijks nog bezocht. De gemeente begon een procedure. De rechter bepaalde dat de kunstcollectie mocht worden verplaatst, omdat de erflater deze veranderde omstandigheden niet heeft kunnen voorzien. Tegenwoordig bevindt Museum Bredius zich aan de Lange Vijverberg.

Je kunt best ver gaan met regeren over je graf heen, maar je kunt niet alles voorzien. Bredius had er misschien goed aan gedaan een tijdsbepaling op te nemen. Want als de gemeente de last niet goed nakomt, dan komt de collectie toe aan andere in het testament opgenomen erfgenamen. En in Nederland gaat dat door tot in de zevende graad. Het zou toch eeuwig zonde zijn als die met liefde bij elkaar gebrachte verzameling kunstschatten in stukjes en beetjes uiteenvalt.

email

Over de auteur

Bianca de Kroon is estate planner en daarnaast docente Successiewet en Estate planning aan de Universiteit van Leiden. Zij is bezig met het schrijven van een proefschrift over de tweetrapsschenking of –making. Regelmatig verzorgt zij lezingen en publicaties op het gebied van (internationale) estate planning.

Aantal berichten : 11

Leave a Comment

© 2017 Mazars Nederland meer info

Scroll naar de top